• اگر در خانه کنسرو مواد غذایی تهیه می کنید می بایست اصول تهیه و نگهداری آن براساس منابع علمی معتبر را رعایت نمایید. زیرا کنسروهای تهیه شده در خانه از معمول ترین علت بوتولیسم (مسمومیت ناشی از کلستریدیوم بوتولینوم) محسوب می شوند.
• بوتولیسم (Botulism) یک بیماری فلج کننده جدی و نادر است که به وسیله توکسین (سم) حاصل از باکتری کلستریدیوم بوتولینوم ایجاد می شود.
• کلستریدیوم بوتولینوم یک باکتری بی هوازی است که پروتئینی با سمیت عصبی مشخص تولید می کند و سیستم عصبی فرد مبتلا را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد که موجب آسیب به عصب های مرکزی و عضلانی خواهد شد.
• بوتولیسم غذایی Food-borne botulim  یکی از سه نوع عمده بیماری بوتولیسم محسوب می شود و یک مسمومیت شدید غذایی است که هنگام بلعیدن غذاهای حاوی سم بوتولینوم به وجود می آید.
• معمولاً علائم شایع بیماری بوتولیسم غذایی بعد از گذشت ١٨ تا ٣۶ ساعت رخ می دهد که در این حالت بینایی فرد مبتلا دچار مشکل شده و دچار دوبینی می شود. افتادن پلک های چشم نیز ممکن است به علائم آن اضافه شود .
• از جمله مواردی که باید به آن دقت داشت خشک شدن دهان و عدم تعادل در صحبت کردن است. همچنین مشکل در خوردن و قورت دادن غذا و ضعف و دشواری تنفس نیز در فرد ایجاد می شود .
• تهوع، اسهال و استفراغ از علائم دیگر ابتلا به بوتولیسم است و ممکن است به دنبال آن یبوست و اتساع شکم نیز رخ دهد.
• در بین مواد غذایی، کنسرو انواع گوشت و ماهی وکنسروهای  کم اسید یا با اسیدیته متوسط برای تولید توکسین مناسب هستند و قدرت توکسین تشکیل شده در این مواد نیز با هم متفاوت است.
• کنسروهای خانگی و کارخانه ای ذرت، نخود فرنگی، لوبیا سبز و اسفناج نیز از غذاهای در معرض رشد و تولید سم بوتولینوم می باشند.
• مهمترین راههای پیشگیری از ابتلا به بوتولیسم غذایی عبارتند از استفاده از فرآیندهای حرارتی مناسب برای کنسروهای غذایی (طبق دستور درج شده بر روی ظرف کنسرو)، دور انداختن تمام کنسروهای باد کرده و فاسد، امتناع از مزه کردن غذاهای مشکوک، ممانعت از مصرف غذاهای پخته شده ای که به خوبی حرارت داده نشده اند و جوشاندن ماده غذایی مشکوک حداقل به مدت بیست دقیقه.
• اگر چه بوتولیسم یک مسمومیت غذایی نادر است اما اگر شما مشکوک به ابتلا به بوتولیسم باشید، باید هر چه سریعتر در بیمارستان بستری شوید.
•  هر چند بوتولیسم غذایی می تواند به نارسایی تنفسی و حتی مرگ منجر شود، اما اگر درمان به موقع و سریع انجام شود شانس بهبود بیماری تا حد زیادی بالا می رود.

سارا جعفری سارویی / کارشناس ارشد بهداشت و ایمنی مواد غذایی شبکه بهداشت و درمان شهرستان مهر